Konuya başlamadan önce kanser (cancer) nedir onu tanımlayalım. Kanser (cancer), hemen hemen vücudun tüm bölgelerinde oluşabilen ve ekseriyetle oluştuğu bölgeye göre isimlendirilen, vücudun en küçük yapı taşları hücrelerin DNA yapılarında bozulmalar meydana getirerek yeni bölünme ve çoğalmalar meydana getiren hücrelerde farklılaşmalara yol açan hücresel bozukluğa verilen isimdir.
Kanser (cancer) günümüzün önemli hastalık çeşitlerinden birisidir ve bir çok farklı türde oluşabilen, bir kısmının tedavisinin erken teşhis ve tanı sayesinde mümkün olduğu ve yakın zamanda tedavisi tamamen mümkün olacak hücresel bozukluk hastalığıdır. Kansere yol açan sebepeler, nedenleri gibi başlıkları teker teker incelemek gerekirse;
Geniş anlamda Kanseri tanımlamak gerekirse; Vücudumuzun en küçük yapı taşları hücrelerdir ve bu hücreler de DNA ile birleşmiş sarmal bir yapıdadır ancak bazen çeşitli nedenlerle bu hücrelerde bozulmalar farklılıklar gözlemlerin ve bunun sonuncunda da hücrelerin farklılışması normal farklı şekilde büyüyüp çoğalması sonucunda oluşan hücresel bozukluğa ’KANSER (cancer)’ denir.
Günde yaklaşık olarak vücudumuzda(DNA’da) 10000 mutasyon (değişim) olmaktadır ancak bu değişimler hücrelerimizin anormal seyri dışında olmadığı için biz kanser olmayız ve immün sistemimizin her milisaniyede vücudumuzun taraması ve kanserli kansere sebep olabilecek hücreleri (zayıf olanları) yok etmektedir.
Yani kanser hücre bozulmasından sonra sürekli çoğalarak etrafındaki dokuları da tahrip eder ve böylece vücut sistemimizin bozulmasına yol açar.
Kansere (cancer) Yol Açan Sebepler Etkenler ;
Hücre bölünmesi sırasında bozuk hücreler DNA mıza etki ederek Dna replikosyonunu hatalı şekilde olması sonucu kodlarımızda bozukluklara yol açarak hücreleri farklılaştırmaktadır. DNA replikasyon anormalisine sebep olduğu sanılan bir çok faktör mevcuttur ve bunlara predispozan (hazırlayıcı) faktörler denir. Hücre bölünmesi, doku tamiri ve yenilenmesi amacıyla yapılır. Doku tamiri ve yenilenmesini hızlandıran tüm etmenler aslında bir kanser hazırlayıcısı olabilir.
Kanserin Temel Sebepleri, Kansere Neden Olan Şeyler, Kanserin Nedenleri ?
Kanserin DNA sarmalları ile hücrede meydana gelen bozuklar sonucunda oluşan bir hastalık olduğunu belirttik ve bu bozukluklara yol açan bir takım etkenlerin sebeplerin vücuda doğal veya dışarıdan yapılan müdahale ile oluşmasına zemin hazırlayan durumlarda kanser oluşumuda ortaya çıkacaktır.
Kanserin bilinen başlıca sebepeleri,
1) Rötgen, radyoaktif madde yayan maddeler, X-ışınları, gama ışınları, radyoaktif maddelerden yayılan partikül radyasyonları ve ultraviyole ışınları gibi iyonize edici radyasyonlar kansere zemin hazırlamaktadır. Bu radyasyonların etkisi altında doku hücrelerinde oluşan iyonlar yüksek derecede reaktif olduklarından DNA zincirlerini kopararak mutasyona sebep olmaktadır.
2) Bazı kimyasal maddelerin mutasyon potansiyeli yüksektir. Mutasyona neden olan kimyasal maddelerekanserojenler denir. Anilin boya türevleri, sigara dumanındaki çok sayıdaki kimyasal, metilmetakrilat, asbest, silika tozları, kömür ve alçı tozu bunlara örnektir. Günümüzde toplumda en büyük sayıda kansere neden olan kanserojenler sigara dumanında bulunmaktadır.
3) Fiziksel olarak tahriş edici maddeler de kansere neden olmaktadır. Dokuda oluşan harabiyet hızlı bir mitoz faaliyetiyle tahrip olan hücrelerin yerine yani hücreler oluşturur. Mitoz ne kadar fazla ve hızlı olursa mutasyon riski o kadar artar. Bu tür fiziksel etmenler arasında (dudak ısırma, saçla oynama, ben (nevus) koparma), yara kabuklarıyla oynama, bazı tahriş edici gıdaların aşırı ve sık tüketimi sayılabilir.
4) Bir çok ailede kansere yakalanmaya karşı güçlü bir kalıtsal eğilim vardır. Bu olay belki de bir çok kanser tipinde kanserin oluşmasından önce birden fazla mutasyona ihtiyaç olduğu gerçeğininden kaynaklanmaktadır. Kansere özellikle yatkınlığı olan bu ailelerin kalıtsal genomlarında bir veya daha fazla mutasyona uğramış gen bulunmaktadır. Bu yüzden böyle şahıslarda kanser büyümeye başlamadan önce çok daha az sayıda ilave mutasyon olması, kanseri başlatmak için yeterlidir.
Kanserin Başlıca Belirtileri ;
Kanserin belli başlı bazı önemli belirtileri mevcuttur aşagıdaki belirtilerin bazılarını veya çogunlugunu taşıdıgınızı düşünüyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık luruluşuna gidip check-up sağlık kontrolu yaptırmasınzda büyük fayda olacaktır.
Kanser Belirtileri ;
- Vücudun herhangi bir yerinde nedensiz bir şişlik (Vücudun herhangi bir yerinde görülen ve ele gelen şişlik veya sertlikler)
- Ses kısıklığı veya belirli bir sebebi olmayan öksürük, uzun süre geçmeyen öksürük
- Göğüs ağrısı
- Yutma güçlüğü ve hazım bozuklukları
- Kol ve omuz ağrısı
- Kemik ağrısı
- Kilo kaybı, ani zayıflama veya iştahsızlık
- Başağrısı
- Sarılık
- İyileşmeyen yaralar
- Dışkılama alışkanlıklarında değişiklik (İshal veya kabızlık)
- Vücut deliklerinden kan veya anormal sıvı gelmesi (Makat veya rahimden gelen anormal kanama veya akıntılar),
- Ben ve siğillerde görülen anormal değişmeler, koyulaşma.
Kanser konusu önemli ve ciddi bir konudur eğer yukarıda belirtilen durumların sizde de var olduğundan şüphe ediyorsanız hemen bir uzman hekime başvurarak gerekli tetkikleri yaptırmalısınız. Kanserle mücadelede erken tanı ve teşhis çok önemlidir. Bu belirtilerden herhangi biri veya birkaçı, iki haftadan fazla devam ederse ve ailede kanserli hasta varsa, hemen kanser konusunda uzman bir hekime başvurmak gerekir.
Unutmayın ki kanser tedavisinde en önemli süreç erken tanı ve teşhistir, onun için eğer yukarıdaki belirtileri taşıdığınızı düşünüyorsanız hemen bir sağlık kontrolünden geçerek durumunuzu netliğe kavuşturun. Erken tanı ile kanser tedavisi artık günümüzde mümkün olabilmektedir.
0 yorum:
Yorum Gönder